مجله اینترنتی آئین و اندیشه

مناجات الشاکین | مناجات دوم خمس عشر امام سجاد (ع) بهمراه ترجمه و شرح مختصر

۵ اسفند ۱۳۹۷

در ادامه سلسله مباحث پیرامون مناجات خمس عشر امام سجاد علیه السلام، حالا نوبت به مناجات الشاکین یا مناجات دوم خمس عشر رسیده است.
در این نوشته به بیان متن مناجات بهمراه ترجمه روان فارسی و بیان چند نکته کاربردی دیگر پیرامون مناجات دوم خمس عشر میپردازیم.

همچنین اگر تمایل دارید، میتوانید مقاله ما راجع به مناجات التائبین را هم بخوانید.

مناجات دوم خمس عشر
مناجات شکایت کنندگان

محتوای مناجات الشاکین

از ویژگی های مناجات خمس عشر یکی این است که نامگذاری هر مناجات، با توجه به مضمون آن صورت گرفته و با یک نگاه ساده به عنوان هرکدام از آنها براحتی میتوانید پی به مضمون آن ببرید.

دومین مناجات از این مجموعه به مناجات الشاکین یا مناجات شکایت کنندگان معروف است. سوال اساسی اما این است که منظور از شکایت کنندگان دقیقا چه کسانی هستند و اینها دارند از که و چه شکایت میکنند؟

اگر قیاس از خودمان کنیم، به احتمال زیاد میگوییم شکایت از دنیا و اینکه به آرزوها و امیالمان در این دنیا نرسیده ایم، موضوع اصلی مناجات شکایت کنندگان است اما وقتی وارد گود شویم میبینیم ماجرا چیز دیگری است.

محتوای اصلی مناجات الشاکین شکایت از نفس خودمان و شکایت از شیطان است که این دو دست به دست هم داده و دمار از روزگارمان در آورده اند.

در مناجات دوم خمس عشر، پیرامون ویژگی های ایندو (نفس+شیطان) و راههای غلبه آنها بر انسان مطالب خوب و خواندنی بیان شده است.

نفس اَمّارَه

همانطور که از نام نفس اماره پیداست، هنر اصلی آن دستور دادن است. اماره به کسی گفته میشود که زیاد دستور میدهد و به دیگران امر میکند.

نفس اماره هم کارش همین است که ما را به انجام گناه و مخالفت با خدا دستور میدهد. در حقیقت هر نجوایی که در درون خودمان میشنویم و احساس میکنیم مارا به انجام معصیت دستور میدهد، همان نفس اماره است.

این را هم بخوانید:  دعا برای دندان درد برگرفته از مفاتیح الجنان[ذکر درمانی]

شیطان

نفر دوم این تیم، شیطان است که امام سجاد علیه السلام بسیار زیبا در مناجات الشاکین پرده از دسیسه های آن بر میدارد.

ایجاد وسوسه در قلب و خاطر انسان به شیوه های گوناگون، زیبا جلوه دادن دنیا و مظاهر آن در نظر انسان، فاصله انداختن میان بنده و تقرب به خدا از جمله شیوه هایی است که در مناجات دوم خمس عشر به آن اشاره شده است.

شکایت از چیزهای دیگر

غیر از نفس اماره و شیطان که بطور خاص در مناجات الشاکین به آنها پرداخته شده، امام سجاد علیه السلام از چند چیز دیگر نیز به محضر پروردگار دست به شکایت برداشته است:

اول قلبی که دچار عیب و ایراد شده و بهمین دلیل از هدایت الهی تهی گشته و تبدیل به سنگ گردیده و بعد شکایت از چشمانی که از خوف خدا به گریه در نیامده و اشک آن جاری نمیشود.

مناجات الشاکین

چند درخواست در مناجات الشاکین

در کنار اینهمه گله و شکایتی که در مناجات شکایت کنندگان صورت میگیرد، امام زین العابدین علیه السلام چندین درخواست هم از خالق خویش دارد:

اول اینکه جود و احسان خودت را شامل حال ما بگردانی و دیگر اینکه ما را بر دشمنان اصلی مان (نفس اماره+شیطان) پیروز بگردان.

درخواست دیگر امام سجاد علیه السلام در مناجات الشاکین این است که خداوند عیب ها و رسوایی های مارا پوشیده نگاه دارد و آنها را بر کسی فاش نگرداند. (الهی آاااامین)

و در آخر اینکه از خداوند میخواهد ما را از گناهان حفظ کند یا به عبارت دیگر، به ما این توان را بدهد تا بر نفس و شیطان غلبه کرده و دچار معصیت نشویم.

این را هم بخوانید:  دعای زایمان راحت و آسان برای زایمان طبیعی و سزارین

متن مناجات دوم خمس عشر

إِلَهِی إِلَیک أَشْکو نَفْسا بِالسُّوءِ أَمَّارَهً
وَ إِلَی الْخَطِیئَهِ مُبَادِرَهً وَ بِمَعَاصِیک مُولَعَهً
وَ لِسَخَطِک مُتَعَرِّضَهً
تَسْلُک بی‌مَسَالِک الْمَهَالِک
وَ تَجْعَلُنِی عِنْدَک أَهْوَنَ هَالِک
کثِیرَهَ الْعِلَلِ طَوِیلَهَ الْأَمَلِ
إِنْ مَسَّهَا الشَّرُّ تَجْزَعُ وَ إِنْ مَسَّهَا الْخَیرُ تَمْنَعُ
مَیالَهً إِلَی اللَّعِبِ وَ اللَّهْوِ، مَمْلُوَّهً بِالْغَفْلَهِ وَ السَّهْوِ
تُسْرِعُ بی‌إِلَی الْحَوْبَهِ وَ تُسَوِّفُنِی بِالتَّوْبَهِ
إِلَهِی أَشْکو إِلَیک عَدُوّا یضِلُّنِی وَ شَیطَانا یغْوِینِی
قَدْ مَلَأَ بِالْوَسْوَاسِ صَدْرِی وَ أَحَاطَتْ هَوَاجِسُهُ بِقَلْبِی
یعَاضِدُ لِی الْهَوَی
وَ یزَینُ لِی حُبَّ الدُّنْیا
وَ یحُولُ بَینِی وَ بَینَ الطَّاعَهِ وَ الزُّلْفَی
إِلَهِی إِلَیک أَشْکو قَلْبا قَاسِیا
مَعَ الْوَسْوَاسِ مُتَقَلِّبا وَ بِالرَّینِ وَ الطَّبْعِ مُتَلَبِّسا
وَ عَینا عَنِ الْبُکاءِ مِنْ خَوْفِک جَامِدَهً وَ
إِلَی مَا یسُرُّهَا طَامِحَهً
إِلَهی لا حَوْلَ لِی وَ لا قُوَّهَ إِلا بِقُدْرَتِک
وَ لا نَجَاهَ لِی مِنْ مَکارِهِ الدُّنْیا إِلا بِعِصْمَتِک
فَأَسْأَلُک بِبَلاغَهِ حِکمَتِک وَ نَفَاذِ مَشِیتِک
أَنْ لا تَجْعَلَنِی لِغَیرِ جُودِک مُتَعَرِّضا
وَ لا تُصَیرَنِی لِلْفِتَنِ غَرَضا وَ کنْ لِی عَلَی الْأَعْدَاءِ نَاصِرا
وَ عَلَی الْمَخَازِی وَ الْعُیوبِ سَاتِرا
وَ مِنَ الْبَلاءِ [الْبَلایا] وَاقِیا وَ عَنِ الْمَعَاصِی عَاصِما
بِرَأْفَتِک وَ رَحْمَتِک یا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.

ترجمه مناجات الشاکین

خدایا از نفسی که فراوان به بدی فرمان می‌دهد به تو شکایت می‌کنم،
همان نفسی که شتابنده به سوی خطا، و آزمند به انجام گناهان،
و در معرض خشم توست،
نفسی که مرا به راه هلاکت میکشاند،
و هستی ام را نزد تو از پستترین تباهشدگان قرار می‌دهد،
بیماری‌هایش بسیار، آرزویش دراز است،
اگر گزندی به او در رسد بی‌تابی میکند، و اگر خیری به او رسد از انفاقش دریغ می‌ورزد،
به بازی و هوسرانی میل بسیار دارد، از غفلت و اشتباه آکنده است،
مرا به تندی به جانب گناه می‌راند، و با من در توبه و ندامت امروز و فردا میکند،
خدایا از دشمنی که گمراهم میکند و از شیطانی که به بی‌راهه‌ام میبرد به تو شکایت می‌کنم،
شیطانی که سینه‌ام را از وسوسه انباشته و زمزمههای خطرناکش قلب را فرا گرفته است،
شیطانی که با هوا و هوس برایم کمک میکند،
و عشق به دنیا را در دیدگانم زیور میبخشد،
و بین من و بندگی و مقام قرب پرده می‌افکند،
خدایا از دلی شکایت می‌کنم که همچون سنگی
که با وسوسه زیرورو میشود و به آلودگی گناه و سیاسی نافرمانی آلوده شده،
خدایا از چشمی که از گریه ناشی از هراس تو خشک شده،
و در عوض به مناظری که خوش آیند آن است خیره گشته به تو گلایه می‌کنم،
خدایا توان و نیرویی برای من جز به قدرت تو نیست،
راه نجاتی از گرفتاری‌های دنیا جز نگهداری تو برایم نمی‌باشد،
از تو خواستارم به رسایی حکمتت، و نفوذ ارادهات
که مرا جز جودت در معرض چیزی قرار ندهی،
و هدف فتنهها نگردانی، و علیه دشمنانم یاور باشی،
و پرده پوش رسوائی‌ها و عیوبم گردی،
و از بلا نگهدار، و از گناهان بازدارندهام باشی
به مهر و رحمتت‌ای مهربانترین مهربانان.

این را هم بخوانید:  مناجات الخائفین یا مناجات سوم خمس عشر | مناجات خداترسان

قرائت مناجات الشاکین

در آخر این مقاله، فایل صوتی قرائت مناجات دوم خمس عشر را بهمراه ترجمه گویای فارسی آن ضمیمه میکنیم. شما میتوانید با بطور مستقیم از همینجا آنرا بشنوید یا آنرا دانلود کنید تا همیشه همراه شما باشد.

قرائت صوتی مناجات الشاکین + ترجمه گویای فارسی
اگر این مطلب مفید است، آنرا به اشتراک بگذارید!