مجله اینترنتی آئین و اندیشه

آیات سجده قرآن و همه احکام مربوط به آنها را یاد بگیرید!

۶ فروردین ۱۳۹۸

یادگیری احکام آیات سجده قرآن خواه سجده واجب باشد خواه سجده مستحب، از آن دسته احکامی است که حتما باید در چک لیست موارد مبتلا به شرعی قرار بدهید.

تصور کنید درحال تلاوت قرآن هستید و ناگهان به یکی از آیات سجده قرآن میرسید، اگر از آیات سجده واجب باشد و ندانید چکار باید بکنید، بجای ثواب، کباب میشوید!

آیات سجده قرآن کدام اند؟

مجموعا ۱۵ آیه در کلام الله مجید هست که به آنها آیات عزائم یا آیات سجده دار گفته میشود. یعنی بمحض اینکه این آیات را خواندید یا شنیدید، باید به سجده بروید.

از این پانزده آیه، چهار تای آنها آیات سجده واجب بوده و ۱۱ تای دیگر جزو آیات سجده مستحب قرآن کریم میباشند.

در ادامه لیست کامل این آیه ها را باهم مرور میکنیم:

آیه های سجده واجب قرآن

چهار سوره ای که آیات سجده واجب قرآن درآنها قرار دارد عبارتند از:

  1. ۱. سوره سجده‌ آیه ۱۵ وقتی که به «وَ لا یسْتَکبِرُونَ» رسید.
  2. ۲. سوره فصلت آیه ۳۷ وقتی که به «اِیاهُ تَعْبُدُونَ» رسید.
  3. ۳. سوره نجم آیه ۶۲ آخر سوره وقتی که به انتهای آیه رسید.
  4. ۴. سوره علق آیه ۱۹ آخر سوره وقتی که به انتهای آیه رسید.

آیات سجده مستحب قرآن کریم

یازده مورد دیگر که سجده آنها مستحب است نیز به شرح زیر میباشد:

  1. ۱. سوره اعراف آیه ۲۰۶ وقتی که به «وَ لَهُ یسْجُدُونَ» رسید.
  2. ۲. سوره رعد آیه ۱۵ وقتی که به «وَ ظِلالَهُمْ بِالغُدُوِّ وُ الْاصالِ» رسید.
  3. ۳. سوره نحل آیات ۴۹ و ۵۰ وقتی که به «وَ یفْعَلُونَ ما یؤْمَرُونَ» رسید.
  4. ۴. سوره بنی اسرائیل آیه ۱۰۷ تا ۱۰۹ وقتی که به «وَ یزِیدُهُمْ خُشُوعاً» رسید.
  5. ۵. سوره مریم آیه ۵۸ وقتی که به «خَرُّوا سُجَّداً وَ بُکیا» رسید.
  6. ۶. سوره حج آیه ۱۸ وقتی که به «یفْعَلُ ما یشاءُ» رسید.
  7. ۷. سوره حج آیه ۷۷ وقتی که به «وَ افْعَلُوا الْخَیرَ»رسید.
  8. ۸. سوره فرقان آیه ۶۰ وقتی که به «وَ زادَهُمْ نُفُوراً» رسید.
  9. ۹. سوره نمل آیه ۲۵ و ۲۶ وقتی که به «رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ» رسید.
  10. ۱۰. سوره ص آیه ۲۴ وقتی که به «وَ خَرَّ راکعاً وَ أَنابَ» رسید.
  11. ۱۱. سوره انشقاق ایه ۲۱ وقتی که به «إِذا قُرِئَ» رسید.
این را هم بخوانید:  چرا سگ نجس است ؟ حکم نگهداری سگ در خانه

ذکر آیات سجده قرآن

سوالی که پیش از همه باید به آن بپردازیم، ذکر سجده قرآن کریم است. مشاهدات عینی ما حکایت از این دارد که بسیاری از مردم در این زمینه مشکل دارند و دقیقا نمیدانند در سجده آیات قران چه بگویند.

از همین اول خاطر همه شما را راحت کنیم و بگوییم سجده قرآن، خواه سجده واجب قرآن یا سجده مستحب ذکر بخصوصی ندارد و حتی میتوانید سجده بدون ذکر بجای بیاورید.

اساسا ذکر سجده قرآن مستحب است و اگر هیچ نگویید هم سجده شما درست است اما اگر خواستید ثواب بیشتری دشت کنید میتوانید ذکر هم بگویید.

آیات سجده قرآن
ذکر مستحب سجده قرآن

در پاسخ به اینکه چه ذکری بگوییم بهتر است، باید عرض کنیم شما هر ذکری در سجده قرآن گفتید درست است اما اگرخواهان فیض بیشتری هستید، این ذکر بیشتر توصیه شده است:

«سَجَدْتُ لَک یا رَبِّ تَعَبُّداً ورِقاً، لا مُسْتَکبِراً عَنْ عِبادَتِک وَ لا مُسْتَنْکفاً وَ لا مُسْتَعْظِماً بَلْ اَنَا عَبْدٌ ذَلیلٌ ضَعیفٌ خائِفٌ مُسْتَجیرٌ».

احکام سجده قرآن

غیر از ذکر، احکام دیگری نیز برای آیات سجده قرآن بیان کرده اند که در ادامه پرکاربردترین آنها را برای شما همراهان عزیز مجله اینترنتی حق لاین می آوریم.

نکته اول که باید بدانید این است که سجده فقط شامل سه گروه میشود: اول قاری کلام الله مجید یعنی کسی که مشغول خواندن قرآن است، دوم شنونده قرآن، و سوم کسی که آیات سجده دار قرآن به گوشش بخورد.

این را هم بخوانید:  داستان ابرهه و ابابیل برای کودکان

فرق گروه دوم و سوم در این است که در گروه دوم، شنونده قرآن با میل و اراده خود مشغول استماع قرآن میشود ولی گروه سوم کسی است که آیات به گوش او برسد بدون این که قصد شنیدن داشته باشد.

غیر از این سه گروه، سجده (چه واجب چه مستحب) شامل افراد دیگری نمیشود. مثلا کسی که قرآن را مینویسد، یا آیات را در ذهنش تصور میکند یا متن آیه را ببیند بدون اینکه برزبان جاری کند، مشمول سجده قرآن نمیشود.

این نکته را هم بگوییم که این سه گروه، باید تمام آیات مورد بحث را بخوانند یا بشنوند تا مشمول سجده قرآن بشوند و اگر قسمتی از آنرا فقط بشنوند یا تلاوت کنند، مشمول آن نمیشوند.

نکته دوم زمان انجام سجده قرآن است. طبق نظر همه مراجع، بلافاصله بعد از شنیدن یا خواندن آیه باید سجود انجام شود.

به عبارت دیگر بعد ازبرخورد با آیه سجده دار، انجام سجده فوری است و تاخیر در انجام آن جایز نیست. حالا اگر بهر دلیلی سجده به تاخیر افتاد، در اولین فرصت باید سجده را انجام بدهید.

نکته سوم اینکه در سجده قرآن، تشهد و سلام و گفتن «الله اکبر» در اوّل آن، لازم نیست، بلکه مستحب است گفتن «الله اکبر» وقتی که سر از سجده بر می‌دارد بلکه احتیاط در گفتن آن است.

این را هم بخوانید:  قیام متصل به رکوع چیست و چه حکمی دارد؟

نکته چهارم و آخرین نکته اینکه برای انجام این سجده، رو قبله بودن شرط نیست. یعنی شما به هر سمتی که خواستید میتوانید سجده قرآن را بجای بیاورید هرچند رو به قبله انجام شود بهتر است.

همانطور که گفتیم، اینها پر کاربردترین موارد احکام این سجده هست که همیشه نیازتان میشود؛ اگرمیخواهید در این زمینه مطالعه بیشتری داشته باشید اینجا را حتما بخوانید.

اگر این مطلب مفید است، آنرا به اشتراک بگذارید!